Warning: A non-numeric value encountered in /home/clients/8365bc04ed163a6b9373442e7999491a/schrijven-en-schrappen.nl/wp-content/plugins/twitter-mentions-as-comments/includes/boilerplate/class.plugin-boilerplate.php on line 50
Praktische schrijfwijzer: 15 toptips die je kunt toepassen op elke tekst - Schrijven en Schrappen

Schrijven doe je altijd met een doel. Informeren, verkopen, vertellen, amuseren, uitleggen…

Aan de inhoud van de tekst van de meeste amateur schrijvers ligt het niet. Maar aan de tekst zelf valt vaak heel wat te verbeteren. De meeste mensen zijn heel consequent in de schrijf- en of stijlfouten die ze maken. Dat maakt het eenvoudiger er iets aan te doen.

Met deze 15 praktische algemene schrijftips leer je snel betere teksten te schrijven.

En het is niet nodig daarvoor diep in de Nederlandse taal te duiken of veel tijd te investeren in oefeningen. Lees de tips en leg deze Schrijfwijzer een tijdje naast je toetsenbord. Dan heb je altijd een checklist bij de hand.

Wedden dat het werkt?

1. BEPAAL HET ONDERWERP

Dit lijkt heel logisch. Toch is de verleiding groot om af te dwalen. Vaak omdat je er zo veel vanaf weet en dat wil je graag laten zien. Je wilt de lezer zo goed mogelijk helpen en je ziet overal haakjes naar een gerelateerd onderwerp.

Hartstikke mooi. Maar schrijf daar dan een nieuw artikel(tje) over. Dat is het mooie van schrijven voor het web. Door een link te plaatsen, kan de lezer zelf bepalen of hij of zij inderdaad méér wil weten.

Heb je veel te vertellen over één onderwerp en wil je niet naar andere pagina’s verwijzen? Gebruik dan tussenkopjes. Zorg ervoor dat elk tussenkopjes duidelijk aangeeft wat de lezer in de volgende alinea kan verwachten. Alle tussenkopjes samen zouden een korte samenvatting moeten vormen van het stuk.

2. HOE BRENG JE SNEL STRUCTUUR AAN?

Weet je niet waar je moet beginnen en vind je het moeilijk om structuur aan te brengen in je (informatieve) tekst? Dan is de vraag- en antwoordmethode een slimme truc om veel informatie te geven zonder je zorgen te hoeven maken over structuur en verbindende teksten.

Bedenk welke vragen jouw onderwerp bij de lezer oproept. Schrijf de antwoorden bij de vragen en probeer dit wat beschrijvend te doen. Stel je voor dat je iemand aan de telefoon hebt die je uitleg moet geven. Vaak heb je dan de juiste toon te pakken!

In een informatieve tekst over knobbelvoeten zouden de vragen er zo uit kunnen zien:• Wat is een knobbelvoet?
• Hoe ontstaat een knobbelvoet?
• De symptomen van een knobbelvoet
• Is een knobbelvoet erfelijk?
• Wat kun je aan een knobbelvoet doen?

3. WAAROM TUSSENKOPJES MOETEN

Tussenkoppen zijn onmisbaar in webteksten. De lezer scant de tekst zo snel mogelijk op zoek naar relevante informatie. Daarom is het ook zo belangrijk dat elk tussenkopje een mini-samenvatting is van de alinea.

Maar wat is een goede tussenkop?
Dat hangt van het soort tekst af. Je kunt onderstaande regels hanteren:

• Informatieve tekst: neutrale samenvattende tussenkopjes

Voorbeeld: Onze werkwijze

• Wervende tekst (mailing, landingspagina, salespagina): korte krachtige koppen die een ik-wil-gevoel oproepen.

Voorbeeld: Vliegreis winnen voor 2 personen

LET OP: tussenkoppen hoeven geen lidwoorden te bevatten en eindigen zonder punt.

4. VOOR WIE IS DE TEKST BEDOELD?

Voor je doelgroep. Voor de bezoeker die toevallig voorbij komt. Voor de lezer. Niet voor jou dus. We weten het allemaal en toch wordt het nog massaal ‘fout’ gedaan. We hebben het te veel over onszelf of over ons product of dienst, terwijl we vanuit de lezer moeten denken. Die denkt alleen maar ‘what’s in it for me?’

Schrijf dus vanuit het probleem van de lezer en kom daarna met de oplossing en vertel waarom juist jouw oplossing de beste is.

• Hoofdpijn > Aspirine > Snel en effectief
• Pijn aan de voeten > Steunzolen > Makkelijk en gezond voor hele houding • Kind heeft angsten > Kinderpsycholoog > Gespecialiseerd en betrouwbaar • Bang bezit te verliezen > Verzekering > Zekerheid en vermindert risico
• Werkdruk zzp’er > Personal Assistent > Professionele ondersteuning en rust

Je verkoopt niet jezelf. Je verkoopt geen product. Je verkoopt een oplossing.

5. LEES JE TEKST HARDOP VOOR

Dit is misschien wel de beste én meest genegeerde tip die ik je kan geven.
Lees je tekst hardop voor en je hoort, voelt en ziet waar het niet lekker loopt. Als het tijdens het voorlezen niet lekker loopt, is het voor de lezer meestal ook lastig.

Omdat jij weet wat je wilt vertellen, is het nog maar een kleine stap om de zin tijdens het lezen om te buigen tot een goedlopende zin. Blijf net zo lang aanpassen, totdat het wél loopt.

Het werkt!

6. VERMIJD TANGCONSTRUCTIES

Bij het woord tangconstructie kijken de meeste mensen me vragend aan. Maar als je dit eenmaal hebt gelezen, vergeet je het niet meer.

In een zin staat een tangconstructie als zinsdelen die bij elkaar horen, ver uit elkaar staan. Ze zijn zeker niet fout maar ze maken het lezen vaak wel onnodig moeilijk. Lees je even mee?

Je ziet meteen, aan de manier waarop ze haar lippen voortdurend stift en hoe ze in de spiegel kijkt, nadat ze een facelift heeft gehad waardoor ze nu niet meer kan lachen, en haar lippen heeft laten opspuiten, dat haar uiterlijk erg belangrijk voor haar is.

Wat staat hier nou eigenlijk? De hoofdzin is vetgedrukt, en vormt de ‘tang’. De rest van de zin staat in de tang en zorgt ervoor dat de lezer niet meer weet waar het om gaat.

7. WEG MET JARGON

Je collega’s weten precies waar je het over hebt en misschien maak je er veel indruk mee bij de meisjes in de kroeg: jargon, vaktermen. Maar de meeste mensen hebben geen idee waar je het over hebt.

Vooral managers kunnen er wat van. Bilateraaltje, sublimeren, hands-on- mentaliteit. Wie het niet begrijpt, zal er meestal ook niet naar vragen. Met een beetje pech voelt de lezer zich dom. Dat wil je toch niet op je geweten hebben?

Zoek een alternatief voor jargon of zet tussen haakjes wat je ermee bedoelt.

8. GEBRUIK SYNONIEMEN

We hebben allemaal voorkeur voor bepaalde woorden. Niks mis mee. Het wordt alleen wel saai wanneer je in een tekst steeds dezelfde term gebruikt. Leuk is zo’n woord dat vaak gebruikt en misbruikt wordt. Leuk kan in zo veel verschillende situaties worden toegepast, dat het niet leuk meer is.

Je tekst krijgt een enorme oppepper als je precies het goede woord gebruikt dat je verhaal kracht bij zet.

Vind je het lastig een geschikt synoniem te vinden? Gebruik dan synoniemen.net. Doe ik ook en ik vind het hartstikke leuk handig.

9. ACTIEF TAALGEBRUIK

Je hebt actief en passief taalgebruik. Veel mensen gebruiken de hulpwerkwoorden worden, kunnen, zullen, moeten, gevolgd door een voltooid deelwoord (bijvoorbeeld ‘hebben… gedaan’ = deden).

Zie hieronder het verschil:

– Passief: De kinderen zullen door mij aangekleed worden. + Actief: Ik kleed de kinderen aan.
– Passief: Normaal zou ik zoiets nooit hebben gedaan.
+ Actief: Normaal doe ik zoiets niet.

– Passief: Aan kinderen met dyslexie zal extra aandacht worden besteed.

+ Actief: Kinderen met dyslexie krijgen extra aandacht.

Passief taalgebruik klinkt afstandelijker. Actief taalgebruik leest vlotter en kost minder concentratie. Wil je je tekst controleren op passief taalgebruik? Doorzoek je Word-document dan op worden, kunnen, zullen, moeten, hebben. Je hoeft overigens niet altijd alle zinnen actief te maken.

10. DE LENGTE VAN DE ZINNEN

Een webtekst is geen roman. Mensen lezen webteksten op een

beeldscherm, telefoon en tablet.

Wie hele lappen tekst krijgt voorgeschoteld, is al snel weg. Kijk maar even naar dit voorbeeld:

Tegen de tijd dat hij zijn fiets in de schuur had gezet, wat hij altijd ’s avonds deed, had zij de gordijnen al dichtgeschoven en een negligeetje aangetrokken om hem te verrassen als hij weer binnenkwam.

Tegen de tijd dat hij zijn fiets in de schuur had gezet |, wat hij altijd ’s avonds deed, | had zij de gordijnen al dichtgeschoven | en een negligeetje aangetrokken | om hem te verrassen | als hij weer binnenkwam.

Als je er afwisselend wat langere en korte zinnen van maakt, kun je veel meer met woorden spelen. Probeer het zelf maar eens. Dit heb ik ervan gemaakt:

Hij zette zijn fiets in de schuur. Dat deed hij iedere avond. Ondertussen had zij de gordijnen dichtgeschoven en een negligeetje aangetrokken. Ze wilde hem verrassen als hij weer binnenkwam.

11. GEBRUIK SPREEKTAAL

Met veel mensen gebeurt iets vreemds zodra ze gaan schrijven. De vlotste verhalenverteller, gaat ineens officieel taalgebruik bezigen .
Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg, is een uitspraak waar ik jeuk van krijg. Maar voor teksten gaat ‘ie wél op.

Kijk even naar onderstaand lijstje.

  • Thans > Nu, op dit moment
  • Als gevolg van > Door
  • Mede > Ook, onder andere, o.a.
  • Alsmede > En, ook, evenals
  • Ten behoeve van > Om, voor, t.b.v.
  • Met behulp van > Met, door, m.b.v.
  • Ten aanzien van > Over, t.a.v.
  • Aan de hand van > Met, door

Maak jij je vaak schuldig aan dit soort ouderwets taalgebruik als je schrijft? Foei. Leer het af en download hier de complete synoniemenlijst.

12. DE OMGEKEERDE PIRAMIDE

Had ik al gezegd dat lezers op het web ongeduldig zijn? Ze zijn niet ongeduldig. Ze zijn vreselijk ongeduldig. Zodra ze op een webpagina komen, beginnen ze te scannen.

Grote kans dat ze jouw met zorg geschreven, super leuke intro-tekst zonder pardon skippen. Ze willen namelijk weten of doorlezen zin heeft. Heb jij ze niet binnen een paar seconden overtuigd? Dan zijn ze weg.

Daarom schrijf je informatieve webteksten volgens de omgekeerde piramide. In het bovenste, brede deel komt de belangrijkste informatie te staan. De inleiding geeft meteen de hoofdboodschap prijs. Als de lezer het boeiend genoeg vindt, scrollt hij of zij wel verder.

Hou maar een krantenartikel in gedachten. Geen mens leest ’s morgens de héle krant. Je scant de koppen, leest de inleiding van een artikel en beslist dan of je het artikel wilt lezen.

Je bouwt dus geen spanning op als je de hoofdboodschap bewaart tot het laatst. Je verliest gewoon de lezer.

13. MAAK LIJSTJES MET OPSOMMINGEN

Je vergroot de leesbaarheid van je tekst als je opsommingen onder elkaar zet en niet achter elkaar in een zin. Doe dit al vanaf twee of meer opsommingen. Dat geeft de lezer een duidelijk overzicht. Begin de opsomming met een inleidende zin, waar de opsomming op kan aansluiten.

Ga naar je huisarts als:
• je koorts hebt;
• je sterretjes ziet;
• jelastvananderebijwerkingenhebt.

Wissel lange lijstjes altijd af met tekst anders wordt het dodelijk saai.

14. PAS OP MET WOORDGRAPJES

Je ziet het; ik zeg niet dat je niet grappig mag zijn. Maar je loopt wel een risico. Namelijk dat je lezer een ander gevoel voor humor heeft dan jij. Hij of zij kan je daardoor irritant of flauw vinden. Terwijl jij alleen je Belangrijke Informatie wilde opleuken.

Pas ook op met verbasteringen in een informatieve tekst. Je bent geen copywriter die zijn of haar creativiteit mag botvieren op een advertentie. Kopjes die leuk zijn in lifestyle magazines hebben een heel ander doel dan koppen boven een serieuze tekst en kunnen verwarrend werken.

15. SCHRIJVEN EN SCHRAPPEN

Hoe vervelend het ook is, als je tekst klaar is, moet je genadeloos schrappen. De tekst moet fris, knapperig en fruitig zijn. Alles wat het lezen vertraagt, brengt het risico met zich mee dat de lezer afhaakt.

Schrijfwijzer met checklistMijn blogs kosten gemiddeld iets minder dan 2 minuten om te lezen. Toch zijn er mensen die hier geen tijd voor hebben of nemen. Het is de kunst om direct to the point te komen.

Dus: schrap die goeie grap, wég met die verbastering en laat die uitgebreide omschrijving (gaap) maar achterwege.

 

Alles nog eens rustig nalezen? Download de Praktische Schrijfwijzer inclusief handige checklist om uit te printen en op je bureau te leggen.

binnenkort workshop

creatief schrijven

Bel me voor informatie en aanmelding

06 – 13 59 30 44

Lotty Rothuizen

Online Copywriter en Columnist

Lotty Rothuizen
Eigenaar van Schrijven en Schrappen, online copywriter, blogger en columnist. Lotty heeft haar vakkennis en creativiteit de afgelopen jaren gebruikt om omzet te maken voor haar opdrachtgevers. Geeft deze waardevolle kennis nu ook door.

Schrijft webteksten en blogs in opdracht. Geeft workshops, inspiratiesessies en persoonlijke schrijfcoaching.

06- 13 59 30 44 | [email protected]

 Padakker 36, 4824SR, Breda

BTW nummer: NL 137187750 B01 | KvK 20169938

 Algemene Voorwaarden | rek.nr: NL55ABNA0831823070